Trung Tâm Điều Hành
Hệ Thống Điện Mặt Trời Việt Nam

Không phải doanh nghiệp nào cũng muốn bỏ vốn lớn ban đầu để lắp điện mặt trời. Vì thế ngoài mô hình tự đầu tư, thị trường còn có PPA (Power Purchase Agreement – hợp đồng mua bán điện) và cho thuê mái. Điểm chung là có bên thứ ba bỏ vốn, doanh nghiệp hưởng lợi mà không phải chi lớn. Bài viết so sánh để bạn chọn mô hình phù hợp.

Tự đầu tư: chủ động nhưng cần vốn

Ở mô hình tự đầu tư, doanh nghiệp bỏ toàn bộ chi phí lắp hệ và hưởng trọn phần điện tiết kiệm cùng tiền bán điện dư. Đây là cách sinh lời cao nhất về dài hạn vì sau khi hoàn vốn, điện gần như miễn phí trong nhiều năm còn lại.

Đổi lại, doanh nghiệp phải bỏ vốn ban đầu và tự lo (hoặc thuê) vận hành – bảo trì. Phù hợp với đơn vị có dòng tiền tốt và muốn tối đa lợi ích lâu dài.

PPA: mua điện của hệ trên mái mình

Với PPA, một nhà đầu tư lắp hệ trên mái của doanh nghiệp và bán lại điện cho chính doanh nghiệp đó với đơn giá thường thấp hơn giá điện lưới. Doanh nghiệp không bỏ vốn, chỉ trả tiền theo lượng điện thực dùng.

• Ưu điểm: không cần vốn đầu tư, giảm ngay chi phí điện, nhà đầu tư lo vận hành – bảo trì.
• Cần lưu ý: hợp đồng thường dài hạn (nhiều năm), cần xem kỹ đơn giá, cơ chế điều chỉnh giá và điều khoản kết thúc/chuyển nhượng hệ khi hết hạn.

Cho thuê mái: cho thuê diện tích, nhận tiền thuê

Ở mô hình cho thuê mái, doanh nghiệp cho nhà đầu tư thuê phần mái để lắp và khai thác điện, đổi lại nhận tiền thuê. Doanh nghiệp không dùng điện của hệ mà đơn giản là khai thác tài sản mái nhàn rỗi.

Mô hình này phù hợp khi doanh nghiệp có mái lớn nhưng phụ tải ban ngày thấp, nên tự dùng không hiệu quả bằng cho thuê.

Chọn mô hình nào?

Lựa chọn phụ thuộc vào ba yếu tố: khả năng bỏ vốn, mức tiêu thụ điện ban ngày, và tầm nhìn dài hạn. Doanh nghiệp có vốn và phụ tải ban ngày cao thường lợi nhất khi tự đầu tư; đơn vị muốn giảm chi phí ngay mà không bỏ vốn hợp với PPA; còn mái lớn ít dùng điện thì cho thuê là hợp lý.

Tóm lại

PPA và cho thuê mái mở ra cách tiếp cận điện mặt trời cho doanh nghiệp ngại bỏ vốn, mỗi mô hình có sự đánh đổi riêng về lợi ích và quyền kiểm soát. Điều quan trọng là đọc kỹ hợp đồng về giá, thời hạn và trách nhiệm vận hành. AutoSPC có thể tư vấn và phân tích phương án phù hợp nhất với đặc thù mái và mức tiêu thụ của doanh nghiệp bạn.

Bài liên quan

• Tính hoàn vốn, payback và NPV cho dự án điện mặt trời
• Agrivoltaics: mô hình điện mặt trời kết hợp nông nghiệp
• Pin lưu trữ (BESS) giúp doanh nghiệp giảm tiền điện giờ cao điểm thế nào?

Nội dung mang tính tham khảo kỹ thuật, không thay thế văn bản pháp luật hay tư vấn thiết kế cho công trình cụ thể. Số liệu có ngày cập nhật ở đầu bài; khi chính sách hoặc giá thay đổi, AutoSPC sẽ cập nhật.