Trung Tâm Điều Hành
Hệ Thống Điện Mặt Trời Việt Nam

Agrivoltaics (điện mặt trời nông nghiệp) là mô hình khai thác cùng một diện tích đất cho hai mục đích: sản xuất điện từ tấm pin và canh tác nông nghiệp bên dưới hoặc xen kẽ. Thay vì phải chọn giữa trồng trọt và lắp pin, mô hình này tận dụng cả hai, đặc biệt hợp với doanh nghiệp có quỹ đất nông nghiệp lớn. Bài viết giới thiệu cách vận hành và những điểm cần cân nhắc.

Ý tưởng cốt lõi: một mảnh đất, hai nguồn thu

Tấm pin lắp cao hoặc thưa cho ánh sáng lọt xuống cây trồng bên dưới, đồng thời tạo bóng che giảm bốc hơi nước và bảo vệ cây khỏi nắng gắt. Nhiều loại cây ưa bóng bán phần thậm chí cho năng suất ổn định hơn dưới tấm pin.

Với doanh nghiệp, đây là bài toán tối ưu tài sản đất: vừa có doanh thu nông nghiệp, vừa có điện để tự dùng hoặc bán phần dư, thay vì để đất chỉ làm một việc.

Các dạng bố trí phổ biến

Có vài cách triển khai tùy loại cây và mục tiêu:

• Giàn pin trên cao: pin lắp cao vài mét, máy móc và cây trồng hoạt động bên dưới; hợp với cây tán thấp, rau màu.
• Hàng pin thưa xen luống: các dãy pin cách nhau để ánh sáng phân bố đều cho cây giữa các hàng.
• Kết hợp nhà kính/nhà lưới: pin bán trong suốt hoặc thưa đặt trên mái nhà kính.
• Kết hợp chăn nuôi hoặc ao nuôi: pin che nắng cho vật nuôi hoặc lắp nổi trên mặt nước.

Lợi ích và thách thức

Lợi ích rõ nhất là hiệu quả sử dụng đất kép và nguồn điện tại chỗ cho tưới tiêu, bơm, kho lạnh — những phụ tải thường chạy ban ngày, đúng lúc pin phát nhiều, nên giá trị tự dùng rất cao.

Tuy vậy cần cân nhắc: chi phí kết cấu giàn cao hơn hệ mái thường; thiết kế phải cân đối bóng che để không ảnh hưởng năng suất cây; và yếu tố pháp lý về mục đích sử dụng đất cần được kiểm tra kỹ theo quy định hiện hành trước khi đầu tư.

Ai nên cân nhắc mô hình này?

Agrivoltaics phù hợp với trang trại, hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp có diện tích lớn và phụ tải điện ban ngày (tưới, làm mát, chế biến). Với những đơn vị này, mô hình biến chi phí điện thành một phần tự chủ, đồng thời giữ nguyên hoạt động canh tác.

Tóm lại

Agrivoltaics là hướng đi thông minh cho doanh nghiệp muốn khai thác tối đa quỹ đất nông nghiệp: một mảnh đất cho cả điện lẫn nông sản. Chìa khóa là thiết kế cân bằng giữa sản lượng điện và năng suất cây, cùng việc làm rõ pháp lý đất đai. AutoSPC có thể tư vấn phương án agrivoltaics phù hợp với loại cây trồng và quy mô đất của doanh nghiệp bạn.

Bài liên quan

• Tính hoàn vốn, payback và NPV cho dự án điện mặt trời
• Pin lưu trữ (BESS) giúp doanh nghiệp giảm tiền điện giờ cao điểm thế nào?
• Mô hình EPC trọn gói điện mặt trời cho nhà xưởng là gì?

Nội dung mang tính tham khảo kỹ thuật, không thay thế văn bản pháp luật hay tư vấn thiết kế cho công trình cụ thể. Số liệu có ngày cập nhật ở đầu bài; khi chính sách hoặc giá thay đổi, AutoSPC sẽ cập nhật.